Odmienny sposób łysienia u kobiet i mężczyzn jest związany z różnicami związanymi z płcią. Do nich zaliczymy min. inną gospodarkę hormonalną, występujące inne mechanizmy powodujące niedobory w organizmie czy odmienną fizjologię.
W której części głowy najczęściej tracimy włosy?
Musimy pamiętać, że najbardziej wrażliwa jest szczytowa część głowy, która zaczyna się od linii wzrostu włosów przy naszym czole i biegnąc przez środek głowy kończy się na tonsurze, czyli lekko powyżej potylicy. Ta część głowy jest wrażliwa na hormony, oraz różne zmienne czynniki tj. niedobory, stres, zaburzenia gospodarki cukrowo – hormonalnej, czy działanie leków.
Jak łysieją mężczyźni?
U mężczyzn szczytowa część głowy może być bardziej wrażliwa na hormony androgenowe co jest cechą genetyczną. Dochodzi do osłabienia funkcji mieszków włosowych, które zaczynają produkować mniej włosów. Mogą one zmieniać strukturę i stają się cienkie, delikatne i bardzo podatne. To są charakterystyczne cechy łysienia androgenowego. Mężczyźni tracą włosy na szczycie, pojawiają się zakola, cofa się linia wzrostu włosów.
Jak androgeny, zwłaszcza DHT, kształtują męski wzorzec utraty włosów?
Dihydrotestosteron skraca fazę wzrostu włosa i miniaturyzuje mieszki w wrażliwych strefach, co daje typowy męski wzorzec. DHT powstaje z testosteronu pod wpływem 5‑alfa reduktazy. Mieszki na czubku i przy linii czoła mają zwykle więcej receptorów androgenowych i większą aktywność enzymu. Włosy stają się cieńsze i krótsze, a przerwy między cyklami rosną. U kobiet androgeny też mogą nasilać wypadanie, zwłaszcza przy zespole policystycznych jajników oraz insulinooporności, ale działanie łagodzą estrogeny. To dlatego obraz u kobiet jest bardziej rozlany.
W jaki sposób genetyka decyduje o podatności na utratę włosów?
Predyspozycja jest wielogenowa i dziedziczona z obu linii rodziny, co wpływa na wrażliwość mieszków i metabolizm androgenów. Szczególnie jednak trzeba zwrócić uwagę na obciążenie genowe w linii matczynej ze względu na obecność genów receptorów androgenowych (AR) na chromosomie X. Warianty genów mogą zwiększać liczbę receptorów androgenowych lub aktywność 5‑alfa reduktazy. Inne geny regulują cykl włosa i reakcje zapalne. Historia rodzinna zwiększa ryzyko, ale nie przesądza o stopniu czy wieku wystąpienia problemu. U kobiet genetyka zwykle ujawnia się po okresie zmian hormonalnych, jak po ciąży czy w menopauzie.
Jak to działa u kobiet?
U kobiet jeśli takowe łysienie występuje przebiega ona zgoła inaczej. Inna gospodarka hormonalna u kobiet powoduje przerzedzenie się włosów na szczycie i tonsurze głowy, w przebiegu łysienia androgenowego, z jednoczesnym zachowaniem biologicznej linii wzrostu włosów. W przypadku, gdy kobiety borykają się z problemem zakoli oraz nadmiernego wypadania włosów w trakcie np. mycia i czesania włosów możemy mieć do czynienia z mechanizmem telogenowym wypadania włosów. Kąty czołowo – skroniowe czyli popularnie nazywane zakola są jednym z najbardziej wrażliwych stref na naszej głowie i to w tych miejscach włosy mogą szybciej reagować na problemy wewnątrz organizmu.
Niedobory u kobiet
Kobiety zdecydowanie częściej niż mężczyźni borykają się z różnymi niedoborami. Szczególnie musimy zwrócić uwagę na gospodarkę żelazem w organizmie, które często wymaga wsparcia – szczególnie u kobiet obficie miesiączkujących. Panie zdecydowanie częściej mają problem z odpowiednią ilością białka w organizmie. To wynika z różnic w diecie, między obiema płciami. Panowie najczęściej spożywają zdecydowanie więcej mięsa niż kobiety. Włosy są strukturą białkową, więc jeśli mamy zaburzenia na tym polu, włosy mogą wyglądać na cieńsze, słabsze, gorzej odżywione. To z kolei może spowodować nadmierne wypadanie włosów.
Czy różnice w mieszku włosowym tłumaczą odmienne wzorce łysienia?
Lokalne różnice w receptorach, enzymach i mikrośrodowisku mieszków wyjaśniają odmienne wzorce łysienia. Kluczowe są lokalne różnice w receptorach, enzymach i mikrośrodowisku mieszków na różnych obszarach skóry głowy. Mieszki w potylicy są zwykle mniej wrażliwe na androgeny, dlatego rzadziej się miniaturyzują. Na czubku głowy wrażliwość jest większa, co tłumaczy typowe przerzedzenie. Znaczenie ma też stan zapalny i łojotok, które mogą nasilać objawy. Przepływ krwi odgrywa rolę wspierającą, ale nie jest główną przyczyną. Te różnice tworzą charakterystyczne mapy łysienia.